PIERWSZY KONGRES INFORMATYKI POLSKIEJ RAPORT: STRATEGIA ROZWOJU INFORMATYKI W POLSCE

3. Społeczeństwo wieku informacji Informatyzacja przynosi społeczeństwu wyższy poziom życia, ale niesie ze sobą również zagrożenia, których nie należy lekceważyć. Nasze społeczeństwo ma obojętny stosunek do informatyki i nie jest przekonane do korzyści wynikających z jej powszechnego stosowania. Nie widzi również możliwych zagrożeń. Nasze społeczeństwo nie ma wyrobionych poglądów na temat informatyzacji. Ta niewiedza może zostać w szkodliwy sposób wykorzystana na przykład przy okazji kampanii politycznych. Realne zagrożenia dotyczą poufności danych, szczególnie danych osobowych i powinny być eliminowane poprzez działania legislacyjne. Z drugiej strony ważne jest uświadomienie społeczeństwu korzyści płynących ze stosowania informatyki. Umiejętność i nawyk korzystania na co dzień z technik dostępu do informacji stanowi środek do przyspieszenia indywidualnego rozwoju człowieka i jego funkcjonowania w nowoczesnym społeczeństwie zarówno jako świadomego obywatela, jak i wykwalifikowanego pracownika. Powszechna edukacja informatyczna jest zatem integralnym elementem tworzenia społeczeństwa wieku informacji. Spodziewany jest lawinowy wzrost zapotrzebowania na powszechne kształcenie użytkowników informatyki we wszystkich instytucjach społecznych i gospodarczych. Sprostanie wyzwaniu masowej edukacji i wzrost świadomości informatycznej społeczeństwa będą istotnym czynnikiem kulturotwórczym zmieniającym jego obraz. Ogólnie poziom edukacji informatycznej społeczeństwa polskiego jest bardzo niski i nie gwarantuje nabycia powszechnej umiejętności korzystania z systemów informacyjnych i informatycznych, szczególnie przez grupy czynne zawodowo. Większości Polaków brakuje doświadczenia w używaniu komputera w życiu codziennym - w domu, banku, biurze, fabryce - czy w powszechnym korzystaniu z kart magnetycznych (kredytowych, telefonicznych) oraz innych dokumentów elektronicznych (pieniądz elektroniczny), a także z automatycznych systemów informacyjnych. Ze względu na niższy przeciętny poziom dochodów koszty powszechnej informatyzacji społeczeństwa polskiego są proporcjonalnie wyższe niż w krajach wysoko rozwiniętych. Budując społeczeństwo wieku informacji musimy ponieść nakłady większe niż kraje wysoko rozwinięte. Nie możemy jednak z tego rezygnować, jeżeli chcemy szybko włączyć się w struktury Unii Europejskiej, gdzie proces informatyzacji postępuje coraz intensywniej. Zagrożeniem wynikającym z informatyzacji jest możliwość dominacji urzędów państwowych lub organizacji nad społeczeństwem oraz rozwarstwienie społeczeństwa na część mającą dostęp do informacji i na pozbawioną tego dostępu. Najpoważniejszym zagrożeniem wynikającym z informatyzacji jest jej efektywność w gromadzeniu, wyszukiwaniu i analizowaniu informacji. Własność ta może posłużyć jakiejś grupie do zdobycia przewagi i kontroli nad innymi. Dla zapobieżenia takim przypadkom konieczne jest wprowadzenie prawnych mechanizmów uniemożliwiających takie działania. Drugim problemem jest rozwarstwienie społeczeństwa związane z nabywaniem umiejętności posługiwania się danymi dostępnymi w systemach informacyjnych jedynie przez niektóre grupy społeczne (na przykład ze względu na bariery finansowe, telekomunikacyjne czy edukacyjne) Aby temu zapobiec, konieczne będą duże nakłady finansowe na popularyzację informatyki i powszechne szkolenia informatyczne. Powszechna edukacja informatyczna jest integralnym elementem tworzenia społeczeństwa wieku informacji.